Interview Jan Prins: Ondernemer zijn is één van de mooiste beroepen.

Ik was en ben een bevoorrecht mens, dat ik op mijn 82ste nog actief mag zijn.

Jan Prins is al zeventig jaar, voordat hij de operationele leiding van “zijn” Priva overdraagt aan dochter Meiny. Het is een stap die hij vele jaren eerder nooit had voorzien. Pas in een laat stadium maakt Meiny haar interesse voor het familiebedrijf Priva kenbaar. Inmiddels is Meiny al 11 jaar directeur en vandaag de algemeen directeur van Priva, inclusief de vestigingen. Met succes. Ze werd in 2009 zakenvrouw van het jaar. Dochter Elly die in Kats (Zld.) woont, heeft een eigen bedrijf. Zoon Reinder bouwt op dit moment een eigen bedrijf op. Alle drie zijn gelijkwaardig aandeelhouder van het familiebedrijf – de 2e generatie. Hoe kijkt Jan Prins nu terug op het overdrachtsproces van toen? ‘Het is belangrijk om kinderen vroeg in het familiebedrijf te betrekken.’ Dat had ik beter kunnen doen.

Jan Prins (82) is de grondlegger van Priva, een van de grootste fabrikanten van apparatuur voor regeldoeleinden ter wereld voor de high tech tuinbouw. Priva computers worden gebruikt in de glastuinbouw en in gebouwen. Bij het concern werken wereldwijd 450 medewerkers. Pas in eind 2002, komt Meiny in beeld voor de opvolging van vader Jan als directeur Strategie en New Business.

‘Dat Meiny laat is komen aanvliegen, is een fout die ik bij mezelf moet zoeken. Ik werkte en ik was veel weg toen mijn kinderen nog jong waren. Ik was weg als ze wakker werden en kwam thuis als ze naar bed waren. Ik heb mijn kinderen nauwelijks zien opgroeien. Met Reinder is het anders gegaan. Mijn vrouw heeft toen gezegd: ‘en nu moet je erbij zijn.’

Meiny was lange tijd niet in beeld.
Zij kiest eerst voor een andere carrière. Zo bouwt ze een eigen ontwerpbureau op. Aan opvolging in de familiesfeer denkt Jan Prins nog niet. ‘Op een gegeven moment had ik een adviesgroep om Priva heen opgebouwd. Die adviseurs zeiden: geef ons de vrijheid om met jouw kinderen te praten over wat ze willen. Daar kwam uit dat Meiny haar vinger opstak. Dat Meiny open stond voor Priva was iets dat mij verraste. Maar ik was er blij mee. Er moest wat gebeuren voor de continuïteit. Ik was zeer gedreven voor Priva als familiebedrijf. Ik wilde er alles aan doen om het familiebedrijf te behouden. Ook in het belang van de mensen die er werken. Ik zag regelmatig de tweede en derde generatie van andere bedrijven de zaak verkopen, niet altijd ten gunste van het bedrijf en de mensen. Voor mij was dat een zorg! Natuurlijk staat de continuïteit van het bedrijf altijd boven het belang van de aandeelhouders. Management en kapitaal zijn de randvoorwaarden die de familie in moet kunnen blijven vullen. 

Erasmus Universiteit
Meiny had diverse opleidingen achter de rug, maar geen ervan lag in het verlengde van haar toekomstige functie. ‘In 2000 heeft ze, naast haar werk, een opleiding Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit gedaan. Het was een verkorte Master opleiding van ruim twee jaar. Daarna kwam ze bij Priva. Ze kreeg de tijd om alle bedrijven en alle 325 mensen te leren kennen. Haar eindconclusie was dat we niet de breedte in moesten, maar de diepte.
Meer investeren in de kerncompetenties van Priva. We moesten wijzigen. We hebben bedrijven verkocht.’

Een aantal jaren loopt zijn dochter zich warm langs de zijlijn. De uitvoerige warming-up van drie jaar zal zich later uitbetalen. Jan Prins: ‘In 2005 is Meiny directeur geworden van Priva Building Intelligence en Priva Agro en heeft de fusie tussen deze twee bedrijven geïnitieerd en uitgevoerd. Op zich is het een vrij vloeiend proces geweest voor de hele omgeving. Doordat ze meerdere jaren door alle bedrijven had gesjouwd, kende ze veel mensen. Voor niemand was Meiny bedreigend. Ze werd vanaf het begin gerespecteerd, ook door haar open en vriendelijke karakter. Het liep gesmeerd.’ Reinder (12 jaar jonger) is in 2010 ook toegetreden tot de directie. Maar een verschil in visie en manier van aansturen, maakte dat er een keuze gemaakt moest worden voor de continuïteit van de onderneming. En uiteindelijk is ieder familiebelang ondergeschikt aan het belang van de onderneming. Reinder besloot een eigen bedrijf op te bouwen.

Het klinkt als een schoolvoorbeeld van bedrijfsopvolging. Toch onderkent Jan Prins dat er zaken niet zijn gelopen zoals het zou moeten. ‘Ik was tot mijn zeventigste algemeen directeur omdat er nog geen andere oplossing was. Dat is te lang geweest. Ik had uiterlijk op mijn 65ste moeten zorgen dat ik commissaris en geen directeur meer was.
Wat had hij achteraf anders gedaan? ‘Wat denk ik niet goed is gegaan is, is dat er te weinig met de kinderen gesproken is. Ieder had zijn eigen problemen en sores. Maar het is belangrijk om kinderen vroeg in het familiebedrijf te betrekken. Hen informeren, hoe het met het bedrijf gaat. Probleemstellingen neerzetten, hen betrekken bij de resultaten. Laten zien welke richting het op gaat. Alleen al door ze een keer onder het eten bij elkaar te roepen. Zo’n proces van communicatie kan een boeiend proces zijn. Verder had ik veel eerder een Raad van Commissarissen aan moeten stellen.

Rentmeester
Het proces van bedrijfsoverdracht heeft Jan Prins nog meer doordrongen van wat de rol van bedrijfsvolgers nu écht inhoudt. Een rol die maar ten dele te maken heeft met geld, in zijn visie. ‘Geld is niet het doel waarvoor we bezig zijn. We zijn bezig iets te ontwikkelen ten dienste van andere mensen. Daar mag je een redelijk loon voor verdienen. Maar je bent niet meer dan rentmeester. Je leent het bedrijf van je kinderen, het is niet jouw eigendom. Dat is de kern van een familiebedrijf. Ik schuif aandelen door die in feite niet verkocht kunnen worden. Die moeten weer doorgegeven worden op basis van wat redelijk is aan een volgende generatie.’ Om die reden maakt Priva ook vaart met de ontwikkeling van een familiestatuut. ‘Wil je continuïteit in de familie, dan is een familiestatuut onontbeerlijk.’

Belangrijke erfenis!
Wat vindt Jan Prins belangrijk in zijn werkzame leven?
In 1995 heeft hij de concernfilosofie met waarden en normen voor Priva neergezet.
Taalkundig is de publicatie wat verouderd (wordt thans herschreven) maar de uitgezette lijnen zijn nog steeds springlevend, ook voor de komende 20 jaar en vormen mede een peiler voor continuïteit van het bedrijf.
Een noemenswaardig blijvend feit vanuit zijn werkzame leven.

Actreevate b.v.
Peter van den Dool
www.actreevate.com
peter@actreevate.com
06-12328371

2017-03-11T16:16:13+00:00